İç ve Dış Parazit Tedavileri Ne Sıklıkta Yapılır, Nasıl Uygulanır?

Köpeklerimizin sağlıklı olmaları için iç ve dış parazit tedavilerini aksatmamamız oldukça önemli bir husus.

   - Parazit Tedavisi ne sıklıkta yaptırılmalıdır?
Genel olarak dış parazit damlasını 2 ayda bir, iç parazit tabletini ise 3 ayda bir uygulamak önerilir. Yaz ve bahar aylarında ise dış parazit tedavisinin sıklığının arttırılması tavsiye edilir. Ben Jessie'nin iç parazit tedavisini 2 ayda bir, dış parazit tedavisini ise 1-1,5 ayda bir yaptırıyorum.

  - Parazit tedavisi ne şekilde uygulanır?
Genel olarak iç parazit tedavisi ağızdan tablet verilmek yoluyla uygulanır. Dış parazit tedavisi ise ense damlası şeklindedir. Ense damlası uygulamasının öncesinde ve sonrasınraki 2-3 gün su ile temas olmaması ilacın etkinliğini arttırır. Etkin bir ilaç kullanıyorsanız dış parazitlerin büyük çoğunluğu ilk 24 saat içerisinde yok olacaktır.

İç ve dış parazit konusunda ucuza kaçılmaması gerektiğini düşünüyorum. Jessie dış parazit damlası olarak Frontline plus, iç parazit tableti olarak ise Bayer Drontal plus kullanıyor. Bu markaları tercih etmenizi sizlere de tavsiye ederim. Sağlık ve beslenme konusunda ucuz olması için tercih edilen yöntemlerin sonrasında sorunlarla birlikte daha pahalı tedaviler olarak geri dönebileceğini unutmayın lütfen. 

Köpeklerde İç Parazitler ve Tedavi Yöntemleri

Bir canlıdan faydalanarak yaşayan canlılara parazit denir. Köpeklerde iç parazitler pire, kene, bit gibi dış parazitler vasıtasıyla veya direkt temas yolu ile geçebilir. Dış parazitler köpeği ısırdıklarında bu iç parazitlerin larvalarını bulaştırırlar. Kimi yavrular bu parazitleri anne karnında alır, kimi köpekler ise başka bir köpeğin dışkısından, vücut sıvısından alır. Sivrisinekler de köpeklere iç parazit bulaştırırlar. İç parazitlerle mücadele için veterinerinizin önereceği rutin ilaçlamayı hiç aksatmadan uygulamalısınız. Köpeğinizi iç parazitlerden korumak için dış parazitlere karşı da mücadele etmeniz gerekir.

Başlıca İç Parazitler
İnce bağırsak kıl kurtları & askaritler: Gebelikte anne köpek plasenta yolu ile yavrulara geçirebilir. Dışkı, vücut sıvıları ile yetişkin köpekten köpeğe geçebilirler. Köpeklerin dışkılarında kolaylıkla görülebilen, yaklaşık 6cm. uzunluğunda , spagettiye benzeyen, ince beyazımsı parazitlerdir. Bazı köpekler kusarak bu parazitleri dışarı atmaya çalışırlar. Bağırsağa yerleşip, üreyen parazitlerin larvaları bedende dolaşır. Köpeklerde büyüme bozukluğu , ishal,kusma,dışkıda kan,su kaybı görülebilir. Parazitten etkilenen yavruların göbekleri balon gibi şiştir.

Kancalı kurtlar: Yavru köpeklerde daha sık görülürler. Bu parazit kanca benzeri dişleri ile bağırsağa tutunur, bağırsak duvarlarını parçalayarak kanamaya sebep olur. 50-100 tane kancalı kurt bir yavru köpeğin ölmesine sebep olabilir. Kusma, ishal, karında şişkinlik, dışkıda kan ve mukoza başlıca belirtileridir. Köpek ya dış ortamdaki larvaları yutar, ya da larvalar deriden kendileri girer. Gebelikte anne yavrulara plasenta yolu ile paraziti bulaştırabilir. Bazen de anne memesinden emdikleri sütle paraziti alırlar. Parazitin yumurtaları taze dışkının mikroskopla incelenmesinde görülerek teşhis edilir.

Yassı kurtlar & tenyalar: Anüs çevresindeki tüylerde görülebilirler. Köpeğin bağırsağına yerleşip, ishal ve kilo kaybına sebep olurlar. Kırık beyaz (şeffafımsı) , yassı, ileri geri sallanan, pirinç tanesine benzeyen parazitlerdir.Köpeğinizin yattığı yatağa da dökülebilirler. İlaçlama yaptıktan sonra yatağını da yıkamalısınız.

Kalın bağırsak kurtları: Sindirim sisteminin alt kısımlarına yerleşirler. Bazı büyük köpeklerde hiçbir belirti görülmeyebilir. Mikroskopla yapılan dışkı muayenesinde teşhis edilir. Köpekler etrafı koklayıp yalarken bu parazitleri alırlar. Öbür parazitlerin de sebep olduğu gibi, kilo kaybı, halsizlik, iştahsızlık gibi belirtiler görülür.

Kalp kurdu: İç parazitlerin en tehlikelisidir. Sivrisinekler ısırma yolu ile paraziti köpeğe bulaştırırlar. Subtropikal iklimlerde daha sık rastlanır. Sivrisineklerin yaşamasına ve üremesine uygun su, göl, nehir kenarlarındaki bölgelerde yaşayan köpekler daha büyük risk altındadır. Parazit kalbe yerleşir ve yaklaşık 13-30 cm. uzunluğa erişir. Kalp- akciğer hastalığı, öksürük, durgunluk, bitkinlik, kilo kaybı, solunum problemi gibi belirtiler gösterir. Kalp kurtlarını öldürmek için ilaç kullandığınızda, ölen kurtlar damarları tıkar. Bu sebepten tedavide başarı şansı çok düşüktür. Amerika’da kalp kurdu taşıyan köpeklerin çoğuna ötenazi uygulanmaktadır. Tedavisi hemen hemen imkansız olan bu parazitten korunmak , veterinerinizin önereceği korumaya yönelik ilaçlarla son derece basittir.

Köpeklerde Görülen Dış Parazitler ve Tedavi Yöntemleri

Köpekler yaşadıkları ortamdan bir çok dış parazit alabilirler. Dış parazitler köpeğinizin kanı ile beslendikleri için anemiye ve alerjik deri reaksiyonlarına sebep olurlar. Dış parazitler taşıdıkları bir çok iç paraziti de ısırma esnasında köpeğe bulaştırırlar. Bu sebepten dış parazitlere karşı veterinerinizin önereceği korumaya yönelik programı aksatmadan uygulamalısınız.

Başlıca Dış Parazitler
Pireler: Köpeklerde en sık rastlanan dış parazitlerdir. Bilimsel adı Ctenocephalides’dir. Şiddetli kaşıntıya sebep olurlar. Pirelerin tükürükleri bazı köpeklerin derisinde alerjik reaksiyonlar oluşturur. Bu sebepten pire köpeği ısırıp, başka bir konakçıya geçse bile, o köpekte deri alerjisi görülebilir. Pireler ısırma esnasında taşıdıkları iç parazitleri de köpeğe bulaştırırlar. Gözle görülebilen büyüklükte parazitlerdir. Pire dışkısı karabiber serpintisine benzer. Pirelerin 30 günlük yaşam siklüsu vardır. Bir dişi pire ilk kan emişinden yaklaşık 39-48 saat içerisinde yumurtlar. Pireler aylarca beslenmeden canlı kalabilirler. Karanlık, nemli ortamları severler. Yaklaşık 1.5m. zıplayabildikleri için köpeklere çok kolay yerleşirler. Yaşamları 4 evreden oluşur.
  Yumurta evresi—Oval, beyaz, ancak büyüteçle görülebilen yumurtalardır. Bir dişi yaşamı süresince yüzlerce yumurta yapar. Yumurtaların çoğu köpeğin üstünde tutunur; bir miktarı da çevreye dökülür. Pireyle mücadelede evi süpürdükten sonra elektrikli süpürgenin torbasını çöpe atmamız bu sebepten önemlidir.
  Larva evresi- büyüteçle bakıldığında minik bir solucana benzerler. Bir kısmı köpeğin üstünde, bir kısmı ise evdeki mobilyaların altında, halılarda, köpeğinizin yatağında pupa evresine geçmeyi beklerler.
  Pupa evresi— bu evre ortamın uygunluk şartlarına göre haftalar veya aylar sürebilir. Kozalar çevredeki titreşimler sayesinde çatlar ve çevreye bir dolu minik pire saçılır.
  Erişkin evresi— pupa evresinin sonunda kozadan çıkan pireler artık üremeye hazır erişkin pirelerdir.

Keneler: keneler de aynı pireler gibi, birçok hastalığa sebep olan dış parazitlerdir. Yumuşak veya sert kabuklu türleri vardır. Köpeklerde yaşayabilen keneler s zırhları (scutum) olan sert kabuklu kene türleridir. Keneler, nemli, gölgelik yerleri severler.Köpeklerin kanlarını emerek beslendikleri için anemiye sebep olurlar. Kan emme esnasında, taşıdıkları iç parazitleri köpeğe bulaştırırlar. İç parazitlerden başka lyme , Kırım Kongo Kanamalı Ateşi , ehrlichiosis , tularemi , gibi bir çok hastalığı da köpeklere ve insanlara geçirirler. Keneler bu hastalıkların bulaşmasında ara konakçı veya vektör vazifesi görürler. Kenelerin ağızları çengelli bir yapıdadır. Kan emerken bu çengelleri deriye geçirirler. Keneleri tutup çekerseniz kafaları derinin içerisinde kalır ; kenenin tamamı çıkartılamamış olur. Bu durumda kenenin taşıdığı virüs kolaylıkla hayvanın (insanın ) kanına karışır. Kenenin taşıdığı hastalıklarla mücadelede , kenelerin nasıl çıkartılması gerektiğini öğrenmeliyiz. Keneyi bir cımbız kullanarak, saat istikametinde çevirerek bir bütün olarak çıkartmaya dikkat edin. Keneyi aldıktan sonra, bölgeyi antiseptikle silin.
Kenelerin yumurtadan çıktıktan sonra 3 yaşam evreleri vardır.
  Larva evresi— yumurtadan çıkan keneler larva olarak birkaç gün beslendikten sonra toprağa düşerler. Bir sonraki nymp evresine kadar toprakta kalırlar.
  Nymp evresi— erişkin olmadan önceki evredir. Bu evrede nympler sıcak kanlı canlıların kanları ile beslenirler. Birinci haftanın sonunda, değişim için tekrar toprağa düşerler.Uygun koşullar oluşmazsa, bir sonraki evreye geçmek için aylarca bekleyebilirler.
  Erişkin evresi— artık sıcak kanlı bir canlıya yerleşip, üremeye başlarlar.

Lice: Tüylerin gövdesinde, deriden dökülen dış tabakayı yiyerek yaşayan 2mm.büyüklüğünde küçük dış parazitlerdir (bit) . Fiziksel temasla köpekten köpeğe geçerler. Köpeklerde kaşıntıya ve tüy dökülmelerine sebep olur. Pire ve kenelerde kullanılan ilaçlar licelar üzerinde de etkilidir. Çok miktarda lice, hayvanda anemiye sebep olabilir. Demir takviyesi gerekebilir. Köpeklerdeki lice, insanlarda görülen licelardan farklıdır, ve insana geçmez.

Uyuz ve Uyuz Böcekleri: 0.2-0.5 mm. büyüklüğünde akar parazitleridir. Derinin epidermis katları arasında kıl foliküllerine yerleşerek , doku artıkları, kan ve doku sıvısı ile beslenerek yaşarlar.Yerleştikleri bölgede alerjik reaksiyonlara sebep olurlar.Nemli ve karanlık yerleri severler.Parazit sayısının artması birçok hastalığı da beraberinde getirir. Uyuz, genellikle bağışıklığı düşük, hasta köpeklerde daha şiddetli bir seyir izler. Kötü bakım, dengesiz beslenme, tüy bakımının yapılmaması, havanın sıcak olması uyuzun kolay yayılmasına ortam sağlar. Uyuz böceği deriden alınan kazıntının mikroskopta incelenmesiyle teşhis edilebilir. Doberman, Boxer, Terrier, Alman Kurt Köpekleri ve Rottweiler cinsi köpekler genetik olarak uyuza daha yatkın ırklardır.
Hayvanlarda, scarptos canis, otodectes cynotis, notoedres cati, ve demotex canis etken uyuzlardır.
  Demodex—köpeklerde en yaygın uyuz demodex’dir. Köpeklerde lokalize veya yaygın olarak görülebilir.Sokak köpeklerinde sık görülür. Uyuz böceği köpeğin karın ve bacaklarının iç yüzü gibi kılsız ve az kıllı bölgelerinde derinin altına yerleşir. Bu sebepten mikroskopla dahi zor teşhis edilir. Bazen uzun süre hiçbir belirti görülmez. Köpeğin bağışıklığının düşmesi ile belirtiler ortaya çıkar. Şiddetli kaşıntı, deride kızarıklık, tüy dökülmesi, kaşetik ve bitkin görünüm , tüyde kepeklenme ve kabuklanma,deri renginde koyulaşma demodex’in belirtileridir. İlk evrelerde görülen derideki kırmızı, küçük kabarıklıklar zamanla yerini irinli, ülseratif yaralara bırakır. Diğer uyuzların tedavisi birkaç gün sürse de, demodex en inatçı uyuz türüdür.Tedavisi 4-6 ay sürebilir.
  Otodectes cynotis— bu tür uyuzda böcek sıklıkla kulak kepçesine ve kulak yoluna yerleşir. Kulakta kaşıntı, yangı, ve exudat birikimine sebep olur. Tedavi edilmezse, kulak deformasyona uğrayabilir.
  Notoedres cati— bu tip uyuz, kedilerde daha yaygındır. Genellikle yavru köpeklerde görülür; yetişkin köpeklerde çok nadir rastlanır. Uyuz böceği baş bölgesine yerleşir. Diğer uyuzlarda olduğu gibi, kaşıntı, deride dökülme,kalınlaşma en belirgin belirtileridir. Bazen hiçbir belirti olmaksızın uyuz böcekleri vücutta yaşar ve ürer.Başka bir sebepten bağışıklığın düşmesi ile uyuz belirtileri ortaya çıkar.

Uyuz Tedavisi: Uyuzla mücadelede düzenli tüy bakımı, sık yıkama yapmamak, ıslak hayvanı iyi kurulamak, başka hayvanın tasma, yatak , fırça gibi malzemelerini kullanmamak gibi önlemler alabiliriz. Çok sayıda köpeğin gezdiği alanlardan uzak durmak, şüpheli diğer köpeklerle fiziksel teması önlemek, köpeğimizi dış parazitlerden korumak, iyi ve dengeli beslemek alınması gereken diğer önlemlerdir.

Dış Parazit Tedavisi
Parazitlerle mücadele zor değildir. Ense bölgesine uygulanan damlalar, pire-kene tasmaları, iç parazitler için ağızdan veya enjeksiyon yolu ile uygulanan ilaçlar köpeğimizi parazitlere karşı korurlar. Bu uygulamaları düzenli olarak yaptırmak; özellikle dış parazitlerin daha sık görüldüğü bahar ve yaz aylarında köpeğimizin parazit kontrollerini hiç aksatmamak çok önemlidir. Diş parazit almış köpeğinizi veterinerinizin önereceği parazit şampuanı (bazen losyon,köpük,yağ sprey ,toz formunda da olabilir) ile yıkadıktan sonra, korumaya yönelik ense damlası ve/veya pire-kene tasması kullanmalısınız.Parazitlerle mücadelede köpeğin kullandığı yatağı, evin içini,mobilyaların altını,halıları da temizlemeyi (ilaçlamayı) unutmayın. Birçok parazit ilacı zehirli maddeler içerir. Bazı ilaçlar belli ırk köpeklere ve yavru hayvanlara kullanılamazlar. Bilinçsiz kullanım köpeğinizin ölümüne sebep olabilir. İç ve dış parazitler için veterinerinize danışmadan ilaçlama yapmamalısınız.

Animallia

Saat Sabah 3 ve Jessie'yle Şimdi Eve Geldik..:(

Jessie'ye bu akşam bir haller oldu. Akşam saat 9 gibi eve gelmiştik parktan ve enerjisini çok güzel atmıştı. Normalde bunun yarısı kadar yorulsa hemen sızar ama tüm akşam boyunca evde inanılmaz aktifti. Saat 1'den sonra ise ne olduysa sürekli olarak rahatsız olduğunu belirten sesler çıkarmaya başladı ve kapının önünden ayrılmadı. 

Normalde bu saatte çiş yapmaz ve sabaha kadar tutar ama belki çok çişi gelmiştir diyerek indirdim. Biraz yaptı ve hemen eve çıktık tekrar. Ama mızıldanmaları hiç kesilmedi, resmen acı çeker gibi inliyordu sürekli ve susmuyordu. 15 dakika kadar dayanıp herhalde kakası geldi deyip (hiç olmayacak şey de olsa) tekrar indirdim. Bu kez kaka yapacağız diye o sokak senin bu sokak benim yürüdük ama yapmadı. Ben de 20-25 dakikanın sonunda sinirli bir şekilde eve getirdim. Ancak hala aynı ısrarla inlemeye devam ediyordu ve saniye susmuyordu. Ama artık iyice kızmıştım; bu aralar ergenlik ve azgınlığın da etkisiyle iyice şımarıyor herhalde diye düşündüm. Kedilerin azmaları köpeklerde de oluyordur belki falan diye bile düşündüm hatta.  Dolayısıyla yaklaşık yarım saat inlemesini de hiçe saydım. Ama artık ben ona iyice kızmama rağmen de susmayınca illaki dışarıda yapması gereken birşey olduğuna iyice emin oldum.

Bu kez sokakları da aşıp yakındaki parka gittik. Sürekli deli gibi dolandı da dolandı, inanılmaz koştu. Ve en nihayetinde yarım saat kadar sonra kakasını yaptı. Şimdiye kadar yalnızca bir kez daha bu akşamki gibi yapmıştı, onda da sabah 5'te çıkıp kaka yapmıştık ama hiç susmamıştı yine bu şekilde. Şimdi merak ettiğim bunun sebebi. Jessie bu akşam iç parazitini olmuştu. Acaba iç parazit tabletlerinin böylebir etkisi var mı? Benim bildiğim kadarıyla tabletler alındıktan sonra parazitleri varsa kaka yoluyla atıyorlar ama bu kadar rahatsızlık verici olmaması lazım? Kaldı ki Jessie iç parazitini ayda bir oluyor ve veterinerimiz yapmak bile istememişti. Kakasını iyice analiz ettim ve en ufak bir parazit yoktu. Buna rağmen neden bu kadar rahatsız oldu ve o kakayı yapmak için elinden ne gelirse yaptı bilemiyorum. Bir bilgisi olan varsa yazarsa çok sevinirim. Ben de araştıracağım. Bir de iç parazit olduğumuz tarihleri çıkarıp geçen sefer aynı durumu yaşadığımızda yine iç parazit mi olmuş ona bakacağım. Bu kadarı bile baya aydınlatır sanırım.

Herkese iyi uykular, benden geçti bu gece artık..:)

Köpeklerde Aşı Takvimi: Her Yaş İçin

Köpeklerde aşılama ve aşı periyotları ile ilgili pekçok yazı var. Ancak malesef çoğu ülkemizdeki uygulamalarla bağdaşmıyor, tüm yaşlar için bilgi içermiyor ya da aşının karşı koruduğunu tekl bakışta kolayca anlamak mümkün olmuyor. 

Ben de memlekete faydalı bir çalışma olsun diye tek bakışta tüm resmi görebileceğimiz  bir tablo yapayım dedim. Buyrunuz hepimize hayırlı olsun..:)

	Yaş	Aşı	Koruduğu Hastalıklar Notlar
1 Yaşına Kadar	6 haftalık	Parazit Tedavisi	Tablonun altında bulunan periyotlarda düzenli olarak yaptırılmaya devam edilmelidir.
	7 haftalık	Corona Aşısı	Corona virüsüne karşı korur. Hastalık kendini halsizlik, iştahsızlık, kanlı ishal, kusma ve depresyonla (beyinde bozukluklar oluşturarak) gösterir. Kanlı ishal hastalığına çok benzer. Köpeğin parvo virüsüne direncini düşürür, bulaşıcıdır.
	8 haftalık	Karma Aşı (DHPPl-L)	Karma aşı DP, DHPPI, DHPPI+L ve CPV/CV gibi değişik formlardadır. Aşılardaki harfler koruduğu hastalıkları anlatır; köpeğinizi distemper, parvo virüs, adenovirüs, parainfluenza ve leptospirosis'e karşı korur.
	9 haftalık	Bronchine Aşısı	Köpeğinizi kennel cough'a (öksürük, barınak hastalığı) karşı korur.
	11 haftalık	Corona Aşısı Tekrarı
	12 haftalık	Karma Aşı Tekrarı
	13 haftalık	Kuduz Aşısı	Köpeğinizi kuduza karşı korur, 12 haftadan küçük yavrulara yapılmamalıdır.
	14 haftalık	Bronchine Aşısı Tekrarı
	15 haftalık	Lyme Aşısı	Köpeğinizi Lyme hastalığına karşı korur. Çoğu aşı programında zorunlu değildir ancak kenelerin görüldüğü ülkelerde kesinlikleyapılması gerekir.
	16 haftalık	Karma Aşı 3. Tekrarı	Karma aşının üçüncü tekrarı hassas yapıya sahip saf ırklara tavsiye edilmektedir.
	17 haftalık	Lyme Aşısı Tekrarı
	1 yaş	Karma Aşı + Kuduz Aşısı